Bewaar je wachtwoord en je 2FA-code niet op dezelfde plek

De risico's van OTP's naast je wachtwoorden, voor personen en voor teams.

Een wachtwoordmanager is een van de beste beveiligingsinvesteringen die een persoon of bedrijf kan doen. Veel wachtwoordmanagers bewaren tegenwoordig ook je eenmalige codes (OTP's), de 6-cijferige codes die elke 30 seconden veranderen, direct naast de login. Handig, maar het verzwakt ongemerkt de bescherming die tweestapsverificatie (2FA) je hoort te geven.

Waarom 2FA werkt

2FA draait om één idee: een aanvaller heeft twee verschillende dingen nodig om binnen te komen. Iets wat je weet (je wachtwoord) en iets wat je hebt (een apparaat of codegenerator).

Dat werkt alleen als die twee echt gescheiden zijn. Bewaar je ze allebei in één kluis, dan heb je van twee sloten één slot gemaakt.

Wat er misgaat als ze in één kluis zitten

Eén inbraak opent alles. Komt iemand in je wachtwoordmanager via een gephisht hoofdwachtwoord, malware of een ontgrendeld apparaat, dan heeft die persoon de wachtwoorden én de codes. De tweede factor faalt precies in de situatie waarvoor hij bedoeld is.

Infostealers hoeven niets te kraken. Moderne malware steelt sessies en leest gegevens uit een ontgrendelde kluis. Staat de kluis open op een besmette computer, dan staat de codegenerator ook open.

Phishing wordt makkelijker. Een nep-inlogpagina die het automatisch invullen misleidt, kan een wachtwoord en een verse code tegelijk buitmaken. Meer heeft een realtime phishingaanval niet nodig.

Je hoofdwachtwoord wordt een single point of failure. Hergebruik het, laat het onderscheppen door een keylogger of verlies het e-mailaccount waarmee je de kluis herstelt, en alles erachter ligt open.

Een OTP in je wachtwoordmanager is nog altijd beter dan helemaal geen 2FA. Maar voor de accounts die er het meest toe doen, draait het juist om scheiding.

In een bedrijf wordt het probleem groter

Voor één persoon is de oplossing een aparte authenticator-app of een hardwaresleutel. Voor een team is dezelfde fout veel erger, omdat een gedeelde kluis op veel meer manieren gecompromitteerd kan worden.

De kluis is zo sterk als het zwakste lid. Bewaart een teamkluis zowel het wachtwoord als de OTP van de zakelijke bankrekening, dan heeft iedereen met toegang tot die kluis beide factoren. Eén medewerker die in een phishingpagina trapt, of één laptop met een infostealer, is genoeg om de volledige login weg te geven.

Geheimen belanden waar ze nooit hadden mogen komen. Om een 2FA-geheim te delen, maken mensen een screenshot van de QR-code en zetten die in een chatkanaal, een e-mailwisseling of een wikipagina. Die afbeelding blijft in de geschiedenis staan, wordt doorzoekbaar en belandt in back-ups. De "tweede factor" is nu een bestand dat iedereen met toegang tot dat kanaal kan vinden.

Een geheim dat gezien is, kan bewaard worden. Wie een QR-code in de eigen authenticator-app heeft gescand, kan voor altijd geldige codes maken. Het wachtwoord wijzigen of iemand uit het team halen, neemt dat niet terug. De enige echte oplossing is 2FA op het account zelf opnieuw instellen, en dus elk account opsporen waar die persoon aan heeft gezeten.

Ook externen hebben toegang nodig. Bureaus, freelancers en accountants moeten vaak inloggen op gedeelde accounts. Geef je hun de codegenerator, dan geef je hun het geheim. Je kiest dan tussen meer weggeven dan je wilde, of onbereikbaar zijn wanneer ze erin moeten.

Het patroon is in alle vier gevallen hetzelfde: wie moet inloggen, krijgt ook datgene waarmee inloggen mogelijk is, voor altijd. De oplossing is die twee van elkaar te scheiden.

Een beter model: deel de code, houd de sleutel

Het principe dat dit oplost, is eenvoudig. Wie moet inloggen, krijgt de actuele code, nooit het geheim erachter.

Dat betekent:

  • Het 2FA-geheim wordt één keer opgeslagen, versleuteld, op één beschermde plek.
  • Teamleden zien alleen de live code, ongeveer 30 seconden geldig.
  • Toegang volgt het team: komt iemand erbij, dan krijgt die toegang; vertrekt iemand, dan stopt die toegang meteen.
  • Elke bekeken code en elke wijziging wordt vastgelegd, zodat "wie heeft er toegang?" een echt antwoord heeft.
  • Moet een geheim er ooit uit, dan is goedkeuring van een tweede persoon nodig.

Er blijft niets achter op de telefoon van een vertrekkende medewerker, en er valt niets te kopiëren van een laptop.

Maak kennis met SafeZone

Voor dit probleem is SafeZone (safe-zone.nl) gebouwd. Het is een platform voor gedeelde 2FA voor bedrijven: je voegt het geheim één keer toe en je team krijgt alleen de live code. Daarnaast biedt SafeZone offboarding in één klik, auditexports en vier-ogengoedkeuring voor exports.

SafeZone is nog jong. Het draait nog niet in productie, en het team zegt dat ook eerlijk. Ze zoeken designpartners: een kleine groep bedrijven met een echt probleem met gedeelde 2FA, die het beveiligingsmodel willen beoordelen en de roadmap mee willen bepalen. Deelt je team logins die met 2FA beveiligd zijn, dan is een gesprek van 30 minuten de moeite waard. Neem contact op via demo@safe-zone.nl of via safe-zone.nl.

Waar het op neerkomt

Beveiliging draait erom het een aanvaller bij elke stap moeilijker te maken. Wachtwoord en OTP op dezelfde plek bewaren, haalt een stap voor die aanvaller weg. Of je het nu oplost met een hardwaresleutel voor jezelf of met een platform voor gedeelde codes voor je team, het doel is hetzelfde: houd de twee factoren echt gescheiden.